Opieka pielęgniarska w domu NFZ – kto może skorzystać i jak działa pielęgniarska opieka długoterminowa?

Gdy pacjent jest przewlekle chory, niesamodzielny lub wymaga stałej pomocy w codziennym funkcjonowaniu, często pojawia się pytanie, czy możliwa jest opieka pielęgniarska w warunkach domowych w ramach NFZ. Taką formą wsparcia jest pielęgniarska opieka długoterminowa domowa, czyli świadczenie gwarantowane, którego celem jest regularna i profesjonalna opieka nad pacjentem w jego domu, bez konieczności pobytu w placówce stacjonarnej.

Na czym polega pielęgniarska opieka długoterminowa domowa?

Pielęgniarka opieki długoterminowej realizuje świadczenia pielęgniarskie w domu chorego. Jest to opieka o charakterze długoterminowym, często bardziej intensywna niż standardowe wizyty w POZ, ale nadal prowadzona w warunkach domowych. Opieka ta odbywa się we współpracy z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej.

Zakres pielęgniarskiej opieki długoterminowej obejmuje m.in.:

• leczenie ran i odleżyn, zmianę opatrunków, wymianę cewników, podawanie leków, wykonywanie zastrzyków i kroplówek,
• edukację rodziny i opiekunów w zakresie prawidłowej pielęgnacji pacjenta,
• pomoc w codziennych czynnościach, takich jak higiena osobista, karmienie czy zmiana środków chłonnych,
• wsparcie w pionizacji pacjenta oraz w podstawowych ćwiczeniach usprawniających i oddechowych,
• doradztwo w zakresie doboru sprzętu rehabilitacyjnego i pomocniczego,
• realizację zleceń lekarskich oraz – zgodnie z uprawnieniami – wystawianie recept i zleceń na wyroby medyczne.

Część czynności wykonywana jest na podstawie zleceń lekarza, a część polega na systematycznej pielęgnacji i obserwacji stanu zdrowia pacjenta oraz edukacji jego bliskich.

Kto może być objęty pielęgniarską opieką długoterminową w domu?

Aby pacjent mógł zostać objęty pielęgniarską opieką długoterminową domową, musi spełniać określone kryteria kwalifikacyjne. Najważniejsze z nich to:

• wynik w skali Barthel wynoszący 40 punktów lub mniej, co oznacza istotne ograniczenie samodzielności,
• brak ostrej fazy choroby psychicznej,
• brak jednoczesnego korzystania z innych form opieki, takich jak hospicjum domowe, opieka nad pacjentami wentylowanymi mechanicznie czy stacjonarne zakłady opiekuńczo-lecznicze.

Kluczowa jest również ocena, czy pacjent nie wymaga leczenia w warunkach stacjonarnych, a jednocześnie ze względu na stan zdrowia potrzebuje regularnych wizyt pielęgniarskich i stałej opieki w domu. Dotyczy to m.in. osób po udarach, z chorobami neurologicznymi, nowotworowymi lub innymi schorzeniami przewlekłymi.

Jeżeli stan zdrowia pacjenta wymaga całodobowego nadzoru w placówce, rozważa się skierowanie do zakładu opiekuńczo-leczniczego lub pielęgnacyjno-opiekuńczego. W opiece domowej mówimy natomiast o świadczeniach realizowanych w miejscu zamieszkania pacjenta.

Skierowanie – jak uzyskać pielęgniarską opiekę długoterminową?

Aby pacjent mógł zostać objęty pielęgniarską opieką długoterminową domową, konieczne jest:

• skierowanie wystawione przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego,
• ocena stanu pacjenta według skali Barthel.

W praktyce formalności najczęściej koordynują lekarz i pielęgniarka POZ. Do skierowania dołączana jest karta oceny pacjenta, na podstawie której zapada decyzja o objęciu opieką długoterminową.

Po skompletowaniu dokumentów pacjent lub jego opiekun wybiera podmiot realizujący pielęgniarską opiekę długoterminową w danym rejonie.

Zasady wizyt i rola rodziny w ramach NFZ

Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa podlega określonym zasadom organizacyjnym:

• wizyty pielęgniarki odbywają się co najmniej 4 razy w tygodniu, zazwyczaj w dni robocze w godzinach 8:00–20:00,
• w uzasadnionych medycznie przypadkach wizyty mogą odbywać się także w soboty oraz dni ustawowo wolne od pracy,
• w porze nocnej oraz w dni wolne świadczenia realizowane są w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej,
• pielęgniarka informuje POZ o rozpoczęciu i zakończeniu opieki oraz o istotnych zmianach w stanie zdrowia pacjenta,
• dokumentacja wizyt potwierdzana jest podpisem pacjenta lub jego opiekuna,
• leki oraz wyroby medyczne zlecone przez lekarza zapewnia pacjent lub jego rodzina.

W praktyce oznacza to, że pacjent pozostaje w domu, a zespół medyczny monitoruje jego stan zdrowia, reaguje na zmiany i zapewnia profesjonalną opiekę pielęgniarską, wspierając jednocześnie rodzinę w codziennej opiece.

Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa jest elementem systemu świadczeń gwarantowanych i stanowi istotne wsparcie dla pacjentów wymagających stałej opieki, którzy nie muszą przebywać w placówkach stacjonarnych.

Źródło: https://pacjent.gov.pl/artykul/pielegniarska-domowa-opieka-dlugoterminowa