Nefrostomia a urostomia – czym się różnią i kiedy są stosowane?

Nefrostomia a urostomia – czym się różnią i kiedy są stosowane?

Nefrostomia i urostomia to pojęcia, które bywają mylone, ponieważ w obu przypadkach chodzi o odprowadzenie moczu poza organizm. Różnica polega jednak na tym, z jakiego miejsca mocz jest odprowadzany, dlaczego wykonuje się dany zabieg i jak wygląda codzienna pielęgnacja. Dla pacjenta najważniejsze jest zrozumienie, że nefrostomia i urostomia nie są tym samym, choć obie mogą wiązać się z noszeniem worka do zbiórki moczu.

Czym jest nefrostomia?

Nefrostomia to przetoka wykonana w celu odprowadzenia moczu z nerki na zewnątrz ciała. Do nerki wprowadza się cienki dren nefrostomijny, który wyprowadza mocz do worka. Zabieg wykonuje się zwykle wtedy, gdy mocz nie może swobodnie odpływać z nerki do pęcherza przez moczowód.

Przyczyną takiego problemu może być na przykład kamień, guz, ucisk na moczowód, zwężenie, powikłanie po leczeniu albo inna przeszkoda w drogach moczowych. Nefrostomia pozwala odprowadzić mocz, odciążyć nerkę i zabezpieczyć jej funkcję. To szczególnie ważne, gdy zastój moczu mógłby prowadzić do uszkodzenia nerki, zakażenia lub pogorszenia stanu pacjenta.

Nefrostomię często zakłada się pod kontrolą badań obrazowych, takich jak USG lub tomografia. Dzięki temu lekarz może precyzyjnie wprowadzić cewnik do układu kielichowo-miedniczkowego nerki. Po zabiegu mocz spływa drenem do worka, który pacjent nosi przy ciele.

Czym jest urostomia?

Urostomia to chirurgicznie wyłoniona stomia, której zadaniem jest odprowadzanie moczu poza organizm. Najczęściej kojarzy się z sytuacją, w której usunięto pęcherz moczowy, na przykład z powodu nowotworu pęcherza. Wtedy chirurg tworzy nową drogę odpływu moczu. Często wykorzystuje się do tego fragment jelita, który łączy moczowody ze skórą brzucha. Przez powstałe ujście, czyli stomię, mocz wypływa do specjalnego worka urostomijnego.

Urostomia może być stała lub czasowa, zależnie od choroby i planu leczenia. Pacjent nie oddaje moczu w tradycyjny sposób przez cewkę moczową, ponieważ mocz jest odprowadzany inną drogą. Worek urostomijny mocuje się na skórze wokół stomii i regularnie opróżnia.

W przypadku urostomii bardzo ważne jest dobre dopasowanie sprzętu stomijnego, ochrona skóry wokół stomii i regularna wymiana worka lub płytki. Prawidłowa pielęgnacja zmniejsza ryzyko podrażnień, przecieków i dyskomfortu.

Previous
Next

Nefrostomia a urostomia – najważniejsze różnice

Choć nefrostomia i urostomia mają wspólny cel, czyli odprowadzenie moczu, różnią się budową, wskazaniami i codzienną obsługą.

Najważniejsze różnice można przedstawić tak:

  • miejsce odprowadzania moczu: nefrostomia odprowadza mocz bezpośrednio z nerki, a urostomia z układu moczowego przez chirurgicznie wyłonioną stomię;
  • rodzaj ujścia: przy nefrostomii pacjent ma dren lub cewnik wychodzący z okolicy nerki, a przy urostomii widoczne jest ujście stomii na brzuchu;
  • sprzęt: przy nefrostomii stosuje się worek do zbiórki moczu połączony z drenem, przy urostomii worek urostomijny przyklejany do skóry wokół stomii;
  • przyczyna wykonania: nefrostomia jest często zakładana przy zablokowanym odpływie moczu z nerki, a urostomia po większych zabiegach chirurgicznych lub przy trwałej zmianie drogi odpływu moczu;
  • czas stosowania: nefrostomia często bywa rozwiązaniem czasowym, choć nie zawsze, natomiast urostomia może być rozwiązaniem stałym;
  • pielęgnacja: przy nefrostomii kluczowe jest pilnowanie drożności drenu, a przy urostomii szczelność worka i ochrona skóry wokół stomii.

Dla pacjenta różnica jest więc bardzo praktyczna. W nefrostomii trzeba uważać, aby dren się nie zagiął, nie wysunął i aby mocz swobodnie spływał do worka. W urostomii najważniejsze jest prawidłowe dopasowanie sprzętu stomijnego, obserwacja skóry i regularne opróżnianie worka.

Jak wygląda codzienne funkcjonowanie z nefrostomią?

Pacjent z nefrostomią musi regularnie sprawdzać, czy worek zbiera mocz i czy dren jest drożny. Worek powinien być umieszczony niżej niż nerka, aby mocz mógł swobodnie spływać. Ważne jest też, aby nie ciągnąć za dren, nie zaginać go i nie dopuszczać do przypadkowego wyrwania.

Worek należy opróżniać zgodnie z zaleceniami personelu medycznego, zwykle zanim całkowicie się napełni. Trzeba także obserwować kolor moczu. Niewielkie podbarwienie krwią po założeniu nefrostomii może się zdarzać, ale nasilone krwawienie, duże skrzepy, gorączka, ból, brak odpływu moczu lub nagłe pogorszenie samopoczucia wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Szczególną uwagę trzeba zwrócić na:

  • brak moczu w worku mimo przyjmowania płynów,
  • zagięcie lub wysunięcie drenu,
  • ból w okolicy nerki,
  • gorączkę lub dreszcze,
  • nieprzyjemny zapach moczu,
  • ropny wyciek wokół miejsca wkłucia,
  • nasilone krwawienia,
  • nagłe pogorszenie stanu zdrowia.

Takie objawy mogą świadczyć o niedrożności, infekcji albo innym powikłaniu.

Jak wygląda życie z urostomią?

Urostomia wymaga nauki obsługi worka stomijnego, ale z czasem większość pacjentów nabiera wprawy. Worek zbiera mocz przez cały czas, dlatego trzeba go regularnie opróżniać. Ważne jest, aby nie dopuścić do przepełnienia, bo może to powodować odklejanie sprzętu lub przeciekanie.

Skóra wokół stomii powinna być czysta, sucha i możliwie niepodrażniona. Jeśli pojawia się zaczerwienienie, pieczenie, wysypka, nieszczelność albo częste odklejanie worka, warto skonsultować się z pielęgniarką stomijną. Czasem wystarczy zmiana rozmiaru otworu w płytce, inny rodzaj worka lub dodatkowe akcesoria uszczelniające.

Pacjent z urostomią powinien zwracać uwagę na:

  • szczelność worka,
  • wygląd skóry wokół stomii,
  • regularne opróżnianie worka,
  • zapach i kolor moczu,
  • objawy infekcji,
  • prawidłowe dopasowanie sprzętu,
  • komfort podczas ruchu, snu i codziennych aktywności.

Dobrze dobrany sprzęt urostomijny pozwala wrócić do wielu zwykłych czynności. Wymaga to jednak edukacji, cierpliwości i wsparcia personelu medycznego.

Previous
Next

Czy nefrostomia i urostomia są refundowane przez NFZ?

Pacjenci z nefrostomią lub urostomią mogą korzystać z refundacji wyrobów medycznych w ramach NFZ, jeśli spełniają określone warunki i posiadają odpowiednie zlecenie. Refundacja może dotyczyć między innymi worków urostomijnych, sprzętu stomijnego lub akcesoriów potrzebnych do zbiórki moczu i pielęgnacji.

W praktyce warto zapytać lekarza, pielęgniarkę stomijną albo sklep medyczny, jakie wyroby przysługują w danej sytuacji i jak wygląda realizacja zlecenia. Zasady refundacji mogą zależeć od rodzaju sprzętu, kodu wyrobu medycznego, limitu finansowania i aktualnych przepisów.

Dla pacjenta najważniejsze jest, aby nie dobierać sprzętu przypadkowo. Worek, dren, płytka, akcesoria uszczelniające czy elementy mocujące powinny być dopasowane do rodzaju odprowadzenia moczu i codziennych potrzeb chorego.

Kiedy trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem?

Zarówno przy nefrostomii, jak i urostomii niektórych objawów nie należy lekceważyć. Pilnej konsultacji wymaga szczególnie sytuacja, gdy mocz przestaje odpływać, pojawia się gorączka, silny ból, nasilone krwawienie, znaczne osłabienie albo objawy infekcji.

Niepokojące sygnały to między innymi:

  • brak odpływu moczu do worka,
  • silny ból w okolicy nerki lub brzucha,
  • gorączka i dreszcze,
  • nasilone krwawienie,
  • ropa lub zaczerwienienie wokół miejsca wkłucia,
  • nagłe wysunięcie cewnika lub drenu,
  • częste przeciekanie sprzętu,
  • ciemny, mętny lub bardzo nieprzyjemnie pachnący mocz,
  • znaczne pogorszenie samopoczucia.

Lepiej skontaktować się z personelem medycznym za wcześnie niż za późno, zwłaszcza gdy pacjent jest osłabiony, po operacji lub w trakcie leczenia onkologicznego.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

Źródła:

  • NIDDK – Urinary Diversion - https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/urinary-diversion
  • Poradnik dla osób z nefrostomią - https://nefrostomia.pl/wp-content/uploads/2022/01/
  • Poradnik-dla-pacjentow-z-nefrostomia-web.pdf
    Cleveland Clinic – Nephrostomy Tubde - https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/25141-nephrostomy-tube

Komentarze (0)

Tego wpisu jeszcze nikt nie skomentował

Odpowiadasz na komentarz

Zadaj pytanie lub dodaj komentarz

Zapis do fundacji Avalon

Treści zawarte w serwisie ortomedico.pl mają wyłącznie cel informacyjny, edukacyjny. Nie zastępują one konsultacji użytkownika ze specjalistą. Każdą kwestię opisaną w naszym serwisie należy skonsultować ze specjalistą. W artykule mogły zostać wymienione produkty medyczne. Dla bezpieczeństwa używaj je zgodnie z instrukcją i etykietą. W przypadku wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą, gdyż wyroby medyczne, o których możemy wspominać mogą nie być odpowiednie dla Ciebie. Artykuł ma wyłącznie cel informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej porady medycznej. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.