Jak ustawić ciśnienie w materacu przeciwodleżynowym?

Prawidłowe ustawienie ciśnienia w materacu przeciwodleżynowym ma kluczowe znaczenie dla skutecznej profilaktyki odleżyn oraz komfortu osoby leżącej. Zbyt niskie ciśnienie sprawia, że ciało nadmiernie zapada się w materac i nie uzyskuje odpowiedniego podparcia, natomiast zbyt wysokie może powodować nadmierny ucisk i dyskomfort. Dlatego tak ważne jest, aby dopasować ustawienie do wagi pacjenta, jego stanu zdrowia oraz stopnia ograniczenia ruchomości.

Dlaczego prawidłowe ciśnienie w materacu przeciwodleżynowym ma znaczenie?

Materac przeciwodleżynowy (najczęściej zmiennociśnieniowy) ma jedno główne zadanie: zmniejszenie ucisku i poprawę warunków skóry u osoby leżącej. Odleżyna powstaje wtedy, gdy nacisk na tkanki jest zbyt duży i trwa zbyt długo — pogarsza się ukrwienie, pojawiają się zmiany skórne, ból, a w kolejnych etapach dochodzi do uszkodzenia tkanek.

W praktyce materac pneumatyczny działa w ten sposób, że polega na naprzemiennym napełnianiu i opróżnianiu części komór. Dzięki temu ucisk „wędruje” po ciele zamiast stale obciążać te same punkty. W cyklu trwającym zwykle kilka minut (np. 5–10 minut) inne komory materaca przejmują podparcie — to naturalny element profilaktyki odleżyn.

Kluczowe jest dobranie odpowiedniego ciśnienia:

• zbyt niskie → materac jest za miękki, podopieczny „zapada się” i może dojść do kontaktu ciała z twardym podłożem łóżka (brak realnej redukcji ucisku),
• zbyt wysokie ciśnienie → materac staje się zbyt twardy, rośnie ucisk punktowy i spada komfort, a u części pacjentów może to nasilać dolegliwości.

Przygotowanie zestawu: ułożenie materaca, pompa i pierwsze pompowanie

Niezależnie od tego, czy jest to materac bąbelkowy, czy materac rurowy, schemat uruchomienia wygląda podobnie:

1. Ułóż materac na łóżku zgodnie z zaleceniami producenta. W wielu konstrukcjach wloty powietrza powinny znajdować się po stronie nóg, tak aby przewody nie przeszkadzały w codziennej pielęgnacji.
2. Sprawdź komory i połączenia: w materacach rurowych upewnij się, że elementy są prawidłowo osadzone, a w bąbelkowych — że powierzchnia nie jest skręcona i nie napina przewodów.
3. Podłącz przewody do pompy, dociskając je pewnie do wylotów, aby uniknąć ubytku powietrza.
4. Ustaw pompę w stabilnym miejscu (na twardym podłożu lub zawieszoną na ramie łóżka) i zadbaj o drożność filtra — kurz i włosy mogą ograniczać wydajność urządzenia.
5. Nie zaginaj ani nie przygniataj rurek — to częsta przyczyna problemów z pompowaniem.
6. Pierwsze napełnienie: zwykle ustawia się regulator na wyższą wartość, aby szybciej napompować materac. Proces może trwać kilkanaście minut.
7. Dopiero po pełnym napełnieniu można przejść do właściwej regulacji i ustawić ciśnienie odpowiednie dla pacjenta.

Ważne zasady bezpieczeństwa:

• nie przesuwaj materaca, gdy pacjent na nim leży — może to zaburzyć podparcie i doprowadzić do uszkodzenia komór,
• jeśli pacjent korzysta z materaca, pompa powinna pracować w trybie zmiennociśnieniowym — wyłączanie jej podczas użytkowania zwiększa ryzyko powstawania odleżyn.