Nietrzymanie moczu – przyczyny, objawy i leczenie

Najczęstsze typy nietrzymania moczu

Wyróżnia się kilka podstawowych rodzajów schorzenia. Każdy typ nietrzymania moczu charakteryzuje się nieco innym mechanizmem powstawania.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Najczęściej diagnozowanym rodzajem jest wysiłkowe nietrzymanie moczu. W tym przypadku wyciek moczu pojawia się podczas kaszlu, kichania, śmiechu, podnoszenia ciężkich przedmiotów lub wykonywania wysiłku fizycznego.

Przyczyną jest zwykle osłabienie mięśni dna miednicy oraz struktur odpowiedzialnych za zamykanie cewki moczowej. W czasie wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej dochodzi do niekontrolowanego wycieku moczu. Ten wysiłkowy typ schorzenia szczególnie często występuje u kobiet po porodach oraz w okresie menopauzy.

Naglące nietrzymanie moczu

Ten rodzaj związany jest z nagłym, trudnym do opanowania uczuciem parcia. Chory odczuwa bardzo silną potrzebę oddania moczu, która pojawia się niespodziewanie i często kończy się wyciekiem moczu przed dotarciem do toalety.

Przyczyną są zwykle zaburzenia pracy mięśni pęcherza, które kurczą się w nieodpowiednim momencie.

Nietrzymanie moczu z przepełnienia

Nietrzymanie moczu z przepełnienia występuje wtedy, gdy pęcherz nie opróżnia się całkowicie. Zalegający mocz powoduje stopniowe przepełnienie narządu i niekontrolowane wyciekanie niewielkich ilości moczu.

Ten rodzaj problemu częściej dotyczy mężczyzn i może być związany z przerostem gruczołu krokowego. Moczu z przepełnienia nie należy bagatelizować, ponieważ może prowadzić do poważniejszych powikłań układu moczowego.

Mieszane nietrzymanie moczu

U części pacjentów występują jednocześnie objawy wysiłkowego nietrzymania moczu oraz postaci naglącej. W takim przypadku mówi się o nietrzymaniu mieszanym.

Objawy nietrzymania moczu

Objawy nietrzymania moczu mogą mieć różne nasilenie. U niektórych osób pojawiają się sporadyczne epizody, u innych problem występuje codziennie.

Do najczęstszych objawów należą:

• mimowolny wyciek moczu,
• nagłe i silne parcie,
• częsta potrzeba oddania moczu,
• trudności z utrzymaniem moczu podczas wysiłku fizycznego,
• częste wizyty w toalecie,
• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
• wyciek moczu podczas kaszlu lub kichania,
• zaburzenia oddawania moczu.

Nasilenie objawów zależy od rodzaju schorzenia oraz stopnia zaawansowania problemu.

Czynniki ryzyka

Istnieje wiele czynników zwiększających ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu. Najważniejsze z nich to:

• wiek,
• ciąża i porody naturalne,
• menopauza,
• otyłość,
• przewlekły kaszel,
• intensywne uprawianie sportu,
• choroby neurologiczne,
• operacje w obrębie miednicy,
• przerost gruczołu krokowego u mężczyzn,
• osłabienia mięśni związane z procesem starzenia.

Szczególnie istotne jest osłabienie mięśni dna miednicy, które wpływa na zdolność utrzymania moczu.

Diagnostyka nietrzymania moczu

Właściwe rozpoznanie schorzenia jest kluczowe dla skutecznego leczenia. Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący objawów, częstotliwości oddawania moczu oraz sytuacji, w których dochodzi do wycieku.

Diagnostyka może obejmować:

• badanie ogólne moczu,
• badanie USG,
• dzienniczek mikcji,
• badania urodynamiczne,
• ocenę funkcji mięśni dna miednicy.

Dzięki temu możliwe jest określenie, jaki typ nietrzymania moczu występuje u pacjenta.